Od Proboszcza

Drodzy Parafianie i Przyjaciele,

Trzy największe religie monoteistyczne są często nazywane “religiami księgi”. Dla Żydów ta księga to Tanakh (Biblia Starego Testamentu), Biblia (Starego i Nowego Testamentu) dla Chrześcijan i Koran dla Muzułmanów. Owe święte księgi kształtują nasze rozumienie Boga, nas samych, oraz sposób w jaki oddajemy Bogu cześć. My, katolicy, używamy ponadto wielu innych ksiąg podczas naszych liturgii. Księgę Ewangelii przynosi się uroczyście do ołtarza w procesji wejścia i z niej odczytuje się słowa Pana Jezusa. Lekcjonarz, spoczywający zwykle na ambonie, zawiera teksty czytań na każdy dzień tak ze Starego jak i z Nowego Testamentu. Często też można zaobserwować młodszych ministrantów zmagających się z ciężarem Mszału Rzymskiego. Istnieją poza tym liczne Rytuały – mniejsze księgi zawierające odpowiednie czytania i modlitwy do sprawowania różnych sakramentów; małżeństwa, chrztu, namaszczenia chorych, itd.

Mszał Rzymski, jako najważniejsza niebiblijna księga używana w katolickiej liturgii, poddawana była wielu adaptacjom i zmianom od czasu swojej pierwotnej kodyfikacji w 1277 r. Zgodnie z decyzjami Soboru Trydenckiego, Papież Pius V wprowadził w 1570 r. jednolity Mszał dla całego Kościoła Łacińskiego, dopuszczając inne ryty tylko wtedy gdy mogły się one wykazać przynajmniej dwustuletnią tradycją. W kolejnych wiekach Mszał ten wymagał zmian oraz korekt wprowadzanych przez kolejnych papieży, z których ostatnią były zmiany Mszału Trydenckiego dokonane przez Jana XXIII w 1962 r. W roku 1969 nowe wydanie Mszału Rzymskiego zostało wydane decyzją Pawła VI, który w ten sposób wypełnił wolę Soboru Watykańskiego II. Pełny tekst nie został opublikowany aż do następnego roku, a wydania w językach narodowych ukazywały się jeszcze później. Papież Jan Paweł II ogłosił poprawioną edycję Mszału Rzymskiego w Roku Jubileuszowym 2000. Pośród zmian obecnych w tej nowej edycji znajdują się m.in. modlitwy na wspomnienia nowo-ogłoszonych świętych, dodatkowe prefacje i modlitwy eucharystyczne. W większości języków narodowych, w tym i w języku polskim, te najnowsze zmiany będą ledwo, jesli wogóle, zauważalne. Jednak nowa angielska edycja Mszału Rzymskiego będzie zawierała nowe tłumaczenia wielu dobrze znanych modlitw i odpowiedzi ludu w trakcie Mszy. Mimo, że ogłoszono już datę wprowadzenia tej nowej edycji Mszału do użytku w USA (Pierwsza Niedziela Adwentu - 27 listopada 2011) to samo tłumaczenie tekstów Mszalnych w nim zawartych wciąż budzi wiele kontrowersji. Niektórzy, jak np. wieloletni proboszcz katedry w Seattle, ks. Michael Ryan, uważają że jest to kolejny krok w procesie “demontażu wizji przekazanej nam przez Dekret o Liturgii II Soboru Watykańskiego.” Dla innych nowe tłumaczenie na język angielski jest długo oczekiwanym ulepszeniem obecnie używanych, “niewystarczająco sakralnych” tekstów. Nie ulega wątpliwości fakt, że obecnie używane teksty angielskie miały za cel oddanie sakralnej rzeczywistości w języku łatwiej zrozumiałym dla przeciętnego użytkownika. Nowe tłumaczenie ma za cel wierniejsze oddanie charakteru modlitw łacińskich. W rezultacie używane będą słowa nieco archaiczne, lub też nie zawsze zrozumiałe dla przeciętnego słuchacza. Ks. Paul Turner z diecezji Kansas City-St. Jospeh, wyjaśnia że “nie znaczy to wcale, iż obecne teksty są wybrakowane czy heretyckie. Jednak to co zyskaliśmy przez dostępność językową, straciliśmy w dziedzinia niuansów łaciny.” Na przykład, nowe tłumaczenie będzie często używało zwrotu “ineffable” (niewypowiedziany, niewysłowiony) w odniesieniu do Pana Boga. Innym przykładem będzie część Wyznania Wiary, gdzie mówi się Jezusie jako “współistotnym Ojcu” – nowe tłumaczenie na angielski to “consubstantial” (konsubstancjalny), co jest bliższe oryginalnemu tekstowi łacińskiemu. Kolejna ważna zmiana w tłumaczeniu to rezygnacja z popularnej odpowiedzi na “Pan z Wami”, która dotychczas brzmiała “And also with you” (I z tobą) a od Adwentu przyszłego roku będzie to “And with your spirit” (I z duchem twoim), co oczywiście jest wiernym tłumaczeniem łacińskiego “et cum spiritu tuo”. Kilka innych przykładów nowego tłumaczenie można znaleźć na stronie 6 tego biuletynu. Zamierzonym celem owych licznych zmian jest używanie przez anglojęzycznych katolików języka liturgicznego, który jest jak najbardziej wiernym oddaniem łacińskich modlitw oraz znaczeń, unikając w ten sposób możliwych wypaczeń w rozumieniu treści wiary.

Jako Parafia, której właścicielami i gospodarzami są sami Parafianie, będziemy wspólnie zastanawiać się nad najwłaściwszym sposobem reakcji na proponowane zmiany. W ciągu najbliższych miesięcy odbędzie się kilka spotkań edukacyjnych, na których przedstawione będą zalety oraz możliwe wady nowego tłumaczenia Mszału Rzymskiego na język angielski. Na końcu tego procesu to Parafianie zadecydują czy używać obecnej wersji Mszału, czy też nie.

Ks. Marek
Proboszcz